კიბერ ომი უკრაინაში - "კიბერ ბერკუტის" მოქმედებები

რუსეთის საქართველოზე შეტევამდე 2008 წლის აგვისტოში კიბერ შეტევები ფართოდ იყო გამოყენებული რუსული ჰაკერული წრეების მხრიდან. არც უკრაინაა გამონაკლისი დღეს. შედარებით მცირე მასშტაბის შეტევები ხორციელდება რუსული მხრიდან, განსაკუთრებით კი კომუნიკაციებზე. სამშაბათს პირველად განაცხადეს უკრაინის ხელისუფლების წარმომადგენლებმა, რომ საკომუნიკაციო ქსელები იქნა მიზანში ამოღებული, რაც ტექნოლოგიური შეტევის პირველი უტყუარი ნიშანია. "მე ვადასტურებ, რომ ზედიზედ მეორე დღეა მიმდინარეობს შეტევა უკრაინის მთავრობისა და პარლამენტის წევრთა მობილურ ტელეფონებსა და კომუნიკაციების საშუალებებზე" - განაცხადა უკრაინის უშიშროების სამსახურის უფროსმა ვალენტინ ნალივაიჩენკომ - "ყირიმის უკრტელეკომის შენობაში დაყენებულ იქნა აპარატურა რომელიც ბლოკავს ჩემსა და ნებისმიერ სხვა კომუნიკაციის საშუალებას"- დასძენს იგი. თუმცა უსაფრთხოების ექსპერტები არ მიიჩნევენ ამას რუსეთის სრულ კიბერშესაძლებლობების გამოყენებად. ჰაკერული შეტევები ხორციელდება ორივე მხრიდან, უკრაინულმა კიბერდაჯგუფებამ "კიბერბერკუტმა" გამოაქვეყნა 40-მდე საიტის სია რომლებზე ვანდალური კიბერთავდასხმებიც მათ განახორციელეს. მათ შორის რუსული საინფორმაციო მაუწყებლის Russian Today - ის გვერდზეც, სადაც ყველგან სიტყვა "რუსი" შეცვლილი იქნა სიტყვით "ნაცისტები". 

სრული სტატია შეგიძლიათ იხილოთ http://www.bbc.com/news/technology-26447200

ე.წ. ჯიჰადის ვიდეოზე რადიო პალიტრის გადაცემა 04.10.13

ლევან ბოძაშვილი და ვახტანგ მაისაია საუბრობენ ჯიჰადის ვიდეოს საქმეზე რადიო პალიტრის ეთერში. 

http://www.myvideo.ge/?act=dvr&chan=palitra&seekTime=03-10-2013%2018:42

ელექტრონული მტკიცებულება - როგორ დავიცვათ თავი

ელექტრონულ მტკიცებულებათა ექსპერტიზა და ადვოკატირება - R.B.& Partners-ის ექსკლუზიური შეთავაზება

თუ თქვენ ბრალი გედებათ სისხლის სამართლის დანაშაულში, ელექტრონულ (კომპიუტერული, მობილური ან სხვა) მტკიცებულებას, რომელიც თქვენი პერსონალური თუ სამსახურებრივი კომპიუტერიდან, მობილურიდან თუ მონაცემთა ელექტრონული გადაცემის ხელსაწყოდან იქნება მოპოვებული, შეუძლია, ფიზიკური მტკიცებულებისგან განსხვავებით, როგორც თქვენი გამართლება, ასევე უსამართლო დასჯა. თანაც ისე, რომ არც გამომძიებელს, არც პროკურორსა და არც მოსამართლეს თავიანთი გადაწყვეტილების სისწორეში ეჭვი არ შეეპაროს.

რუსეთის კიბერ შესაძლებლობები (კვლევა)

რუსეთის კიბერშესაძლებლობები

ნიკოლოზ კოხრეიძე

ზოგადი მიმოხილვა

თანამედროვე სამყაროში კიბერშეტევების სიხშირე და სიმძლავრე ყოველდღიურად იზრდება, ამას კი ხშირ შემთხვევაში ტექნოლოგიების მოხმარებაში გათვითცნობიერება განაპირობებს. დროთა განმავლობაში სულ უფრო მეტი ახალგაზრდა ინტერესდება ტექნოლოგიური საშუალებების გამოყენებითა და შესაბამისად მათი მანიპულირებითაც, ისინი ხვდებიან რომ ამ მეთოდებით შესაძლებელია სერიოზული ზიანის მიყენება და ზოგჯერ მნიშვნელოვანი სარგებლის მიღებაც კი.

კიბერშეტევები ძირითადად ცალკეული დაჯგუფებების მიერ ხორციელდება და მიზნად ზიანის მიყენებას ან ჩვეულებრივი მოხმარებლისათვის მიუწვდომელი ინფორმაციის მიღებას ისახავს. ამ მთავარი ასპექტებიდან გამომდინარე კი მრავალმა დომინანტმა სახელმწიფომ გადაწყვიტა კიბერუსაფრთხოებისა და კიბერშეტევების სახელმწიფო და სამხედრო დონეზე აყვანა, შესაბამისად კონკრეტულმა სახელმწიფო სტრუქტურებმა საკუთარ რიგებში ჩართეს მაღალი დონის სპეციალისტები, რომელთაც შესწევთ ძალა განახორციელონ მასობრივი კიბერშეტევები, აწარმოონ კიბერშპიონაჟი და მოაწყონ დივერსიები.

CYBERLAW - კიბერსივრცის სამართალი: Facebook 5830, US Constitution 4543 - დაცულია თუ ა...

CYBERLAW - კიბერსივრცის სამართალი: Facebook 5830, US Constitution 4543 - დაცულია თუ ა...: რას გამოხატავს ეს რიცხვები? ან რა კავშირშია ფეისბუკი და ამერიკის კონსტიტუცია?  პირველი მიანიშნებს ფეისბუკის privacy policy-ს სიტყვ...

Facebook 5830, US Constitution 4543 - დაცულია თუ არა თქვენი ფეისბუკის გვერდი

რას გამოხატავს ეს რიცხვები? ან რა კავშირშია ფეისბუკი და ამერიკის კონსტიტუცია? 

პირველი მიანიშნებს ფეისბუკის privacy policy-ს სიტყვათა რაოდენობას და აჭარბებს ყველა სხვა სოციალური ქსელის იგივე პოლიტიკის სიტყვათა რაოდენობას მინიმუმ 2-3 ჯერ. ვინმე კითხულობს? რა თქმა უნდა არა. შესაბამისად არც რაიმე მნიშვნელობა აქვს რამდენი სიტყვა იქნება მასში? რა თქმა უნდა აქვს. ნიუ იორკ ტაიმსის ანალიზის მიხედვით, ერთ ფეისბუკის მომხმარებელს უხდება 50-ზე მეტი ღილაკის დაჭერა, 170-ზე მეტი ოფციის შემადგენლობით, რომ მთლიანად გამორთოს პირადი ინფორმაციის სერვერზე შენახვის მექანიზმი. 

http://www.nytimes.com/2010/05/13/technology/personaltech/13basics.html?scp=2&sq=facebook&st=cse  

ვის ეკუთვნის ბმული? ევროპა გუგლის წინააღმდეგ

მართლაც და, ვის ეკუთვნის ე.წ. ბმული, იგივე "ლინკი", ვინ არის მისი მფლობელი - ის ვინც ე.წ. "დასალინკი მასალა და ლინკი" შექმნა თუ ის ვინც ეს ლინკი მსოფლიოს დაუკავშირა და აჩვენა? პირველ შემთხვევაში საქმე გვაქვს მილიონობით პროდუქციის მწარმოებელთან, რომლებიც ათავსებენ საკუთარ ინტელექტუალურ თუ სხვა პროდუქციას თავიანთ ვებ-გვერდებზე და მეორე შემთხვევაში გუგლთან, რომელიც ამ ვებგვერდების ინდექსაციას და შესაბამისად მათ განთავსებას ინტერნეტში.

როგორც ჩანს ბებერი ევროპა გვიან მიხვდა რომ სწორედ მსგავსი მარტივი ინდექსაციით გახდა გუგლი მილიარდერი დააკავშირა რა ეს ლინკები ერთმანეთს და მიიღო მოგება მილიონობით რეკლამის დამკვეთისაგან. ნათქვამია სჯობს გვიან ვიდრე არასდროსო და ევროპელმა გამომცემლებმაც გადაწყვიტეს თვითონაც მიიღონ სარგებელი ამ საქმიდან. კერძოდ, ისინი მოითხოვენ გუგლისგან გადასახადს ყველა იმ ლინკისათვის რომელიც გუგლმა გამოიყენა. ასე მაგალითად, გერმანიის პარლამენტი განიხილავს მერკელის მიერ ინიცირებულ კანონპროექტს რომლითაც ნებისმიერი გერმანული კომპანია უფლებამოსილი იქნება გუგლს მოთხოვოს გადასახადი როდესაც ეს უკანასკნელი მცირე ციტატებსაც კი  მოიყვანს არსებული საგაზეთო თუ საინფორმაციო ლინკებიდან. ამ ინიციატივას ფრანგებმაც აუბეს მხარი და საფრანგეთის პრეზიდენტმა ოლანდმა განაცხადა იგივე პრეტენზიის შესახებ.

სრული სტატია იხილეთ აქhttp://www.nytimes.com/2012/10/31/technology/european-newspapers-seeking-a-piece-of-google-ad-revenue.html?_r=0

კიბერსამართლისა და კიბერუსაფრთხოების კვლევითი ცენტრი ინფო 9-ის ეთერში

კიბერსამართლისა და კიბერუსაფრთხოების კვლევითი ცენტრის დირექტორი ლევან ბოძაშვილი საუბრობს, კიბერდანაშაულზე და უკანასკნელ დროს განვითარებულ მოვლენებზე ინფო 9-ის ეთერში.

Info 9

კომპიუტერულ ინფორმაციასთან არამართლზომიერი შეღწევა

kompiuterul informaciasTan aramarTlzomieri SeRweva erT-erTi yvelaze ufro gavrcelebuli kompiuteruli danaSaulia. saqarTvelos sisxlis samarTlis kodeqsis 284-e muxlis Tanaxmad, gansaxilveli danaSaulis uSualo obieqtia kompiuteruli informaciis xelSeuxebloba (konfidencialoba), anu sakuTrebis ufleba kompiuterul (kibernetikul) informaciaze.

ინტერნეტი როგორც კომპიუტერული დანაშაულის ჩადენის საშუალება

kompiuterul danaSaulze saubrisas SeuZlebelia ar gavamaxvloT yuradReba iseTi saerTaSoriso masStabebis mqone kompiuterul qselze, rogoricaa interneti. xSirad ismis kiTxva, Tu rodis gaCnda interneti, ra aris is, da ra funqciebi aqvs mas? am kiTxvaze pasuxi unda veZeboT samociani wlebis aSS-Si.

კიბერსამართლის იურიდიული ბიურო

cyberlaw.ge

ამერიკული დემოკრატია აღარ არსებობს - ლორენს ლესიგი

ამ გამოსვლაში ჰარვარდის სამართლის სკოლის პროფესორი ლორენს ლესიგი საუბრობს ამერიკული დემოკრატიის მსხვრევაზე, სასამართლოს დამოუკიდებლობასა და სისტემური პრობლემებით გამოწვეულ კონგრესის უუნარობაზე. პროფესორი ლესიგი არაერთხელ არის საქართველოში ნამყოფი და მონაწილეობდა 1995 წლის კონსტიტუციის შემუშავებაში. 

http://vimeo.com/16417825

ვირტუალური ბრძოლის ველი

ყოველდღიურად ჩვენთვის უხილავად და მუდმივ რეჟიმში მიმდინარეობს მდუმარე ბრძოლა კიბერსივრცეში, ბრძოლა დამცველებსა და ბოროტმოქმედთა შორის, თუმცა არსებობს დიდი და დადასტურებული საფრთხე, რომ ეს ყველაფერი მალე ვირტუალურ კონფლიქტში ანუ კიბერომში გადაიზრდება და კიბერსივრცე ნამდვილ ომის ველად იქცევა. ამ მოვლენის მონაწილეები კი ტყვიებისა და ბომბების ნაცვლად ბიტებსა და ბაიტებს იყენებენ. მცდარი იქნება ის მოსაზრება, რომ ციფრული იარაღები რეალურ სამყაროში ვერ მოახდენენ გავლენას. 21-ე საუკუნეში ყველაფერი ინტერნეტთან არის დაკავშირებული ან კომპიუტერებით იმართება:

• სასწრაფო დახმარება
• ფინანსური სისტება
• ელექტრო ენერგია
• წყლისა და გაზის მილსადენები
• შეიარაღებული სისტემები
• კომუნიკაციური ქსელები

კიბერდანაშაულის ვიკიპედია ჰარვარდის ცენტრისგან

დაინტერესებულ მკითხველს ვთავაზობთ ჰარვარდის უნივერსიტეტის ინტერნეტისა და საზოგადოების ცენტრის მიერ ახლად შექმნილ მონაცემთა (ვიკი) ბაზას კიბერდანაშაულის შესახებ. აქ შეგიძლიათ ნახოთ როგორც მოხსენებები, ანგარიშები და წიგნები, ასევე სხვადასხვა მასალები კიბერსივრცისა და კიბერდანაშაულის შესახებ. ბაზა საინტერესოა როგორც იურისტების ასევე არაიურისტი მკითხველისათვის.

http://cyber.law.harvard.edu/cybersecurity/Table_of_Contents

მსგავსი დომეინ სახელების დავების გადაწყვეტის პოლიტიკა (UDRP)

რა არის მსგავსი დომეინ სახელების დავების გადაწყვეტის პოლიტიკა?

მსგავსი დომეინ სახელების დავების გადაწყვეტის პოლიტიკა ანუ (UDRP), არის სახელებისა და ციფრების მინიჭების ინტერნეტ კორპორაციის (ICANN) მიერ, 1999 წელს, შემუშავებული საარბიტრაჟო პოლიტიკა. აღნიშნული დოკუმენტი ეხება ყველა მაღალი დონის დომეინებს, როგორებიცაა .aero, .asia, .biz, .cat, .com, .coop, .info, .jobs, .mobi, .museum, .name, .net, .org, .pro, .tel, .travel და ქვეყნების დომეინებს. 

კიბერდანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის რეფორმა

ინფორმაციული ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად იცვლება კიბერდანაშაულის გამოვლინება და ფორმები. კიბერდანაშაულის თანამედროვე ფორმის ეფექტური სისხლისსამართლებრივი დევნის მიზნით აუცილებელია საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი, დახვეწილი საკანონმდებლო ბაზის არსებობა. 

ამ დრომდე კანონმდებლობა, მათ შორის სისხლის სამართლის კოდექსის ХХХV თავი „კომპიუტერული დანაშაული", ვერ უზრუნველყოფდა თანამედროვე ფორმის კიბერდანაშაულის ეფექტიან რეგულირებას. მაგალითისთვის, კომპიუტერის ნაცვლად მოიხსენიებდა - ელექტროგამომთვლელ მანქანას (ეგმ), არ ითვალისწინებდა კომპიუტერული სისტემის მეშვეობით დანაშაულის ჩადენის შესაძლებლობას, კიბერდანაშაულისათვის დამახასიათებელ ელემენტებს, საჭირო დეფინიციებს და სხვა. ეფექტური გამოძიების მიზნებისთვის და ამავდროულად პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის ჯეროვანი დაცვის უზრუნველსაყოფად ცვლილებებს საჭიროებდა აგრეთვე საქართველოს კანონი „ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ" და „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ". 

ცვლილებების მოკლე აღწერა 

21-ე საუკუნის ყველაზე სახიფათო დანაშაული

მსოფლიოში ინტერნეტის მომხმარებელთა რიცხვი სწრაფად იზრდება. ინტერნეტმა ყველა სფეროს, როგორიცააა გართობა, მეწარმეობა, სპორტი, განათლება და სხვა, ახალი შესაძლებლობები შემატა. თუმცა მედალს ორი მხარე აქვს, ეს კი ინტერნეტზეც ვრცელდება. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაკლი კიბერ დანაშაულია - უკანონო ქმედება რომელიც ხორციელდება ინტერნეტში. დღეს ხშირად ხდება კომპიუტერული სისტემების გამოყენება ისეთი უკანონო ქმედებებისათვის, როგორიცაა  ელ-ფოსტით შპიონაჟი, საკრედიტო ბარათებით მაქინაცციები, სპამი, მეკობრეობა და ა.შ. კიბერისვრცეში არსებული კრიმინალური ქმედებების რიცხვი კი იზრდება

ვინ არის პასუხისმგებელი თქვენი საბანკო ანგარიშის უსაფრთხოებაზე?

ცალსახა პასუხი არ არსებობს. არსებობენ მხოლოდ ვარიანტები. ამ ვარიანტებს ადგენს ერთის მხრივ კანონი, თუ ასეთი არსებობს, და მეორეს მხრივ თქვენი სამომხმარებლო შეთანხმება ბანკთან, როდესაც თანხმდებით ინტერნეტ ბანკინგზე. საბოლოოდ კი სასამართლო, კიბერადვოკატის დახმარებით ან უმისოდ, თუ მხარეები ვერ თანხმდებიან ანაზღაურებაზე.

ზოგადად პასუხისმგებლობის საკითხი ასე განისაზღვრება, პასუხისმგებელია:

კიბერშეურაცხყოფა

ქსელის პოპულარობის ყოველდღიურ ზრდასთან ერთად, შეურაცხყოფის ფაქტებმა რეალური ცხოვრებიდან ინტერნეტის ვირტუალურ სამყაროში გადაინაცვლა და მას კიბერშეურაცხყოფა ეწოდა. დღეს, ანონიმური კომუნიკაციების გამო კიბერშეურაცხყოფა ისეთი ადვილია, როგორც არასდროს.

როგორ დავიცვათ საკუთარი დომეინის სახელი

ერთი წუთით წარმოვიდგინოთ, რომ თქვენი წარმატებული ბიზნესი, რომლის წარმატებაში თქვენს ელექტრონულ გვერდს მნიშვნელოვანი როლი აქვს, ერთ დღეს აღმოჩნდება სახელის გარეშე. მინიმუმ, იგივე სახელით ვეღარ ისარგებლებთ და მოგიწევთ ახლის აღება. ეს გამოიწვევს მთელი სარეკლამო კამპანიის თავიდან ჩატარებასა და მომხმარებლების სამართლიან უკმაყოფილებას, რომ აღარაფერი ვთქვათ დანაკარგებსა და სხვა ხარჯებზე. ვინაიდან დღეს უკვე წარმოუდგენელია საბანკო, საშოპინგო თუ თითქმის ნებისმიერ სხვა სახის ბიზნესი ვებგვერდის გარეშე. დომეინის სახელს, როგორც უკვე საფირმო ნიშანს, უდიდეს როლი ენიჭება. დომეინის სახელი დღესდღეობით უმნიშვნელოვანესი მონაპოვარია ნებისმიერი ბიზნესისათვის იმდენად რამდენადაც იგი წარმოაჩენს საწარმოს, მაღაზიას, ადვოკატურასა თუ სხვა სახის ბიზნეს ინტერნეტ სივრცეში. ამდენად მისი დაკარგვა, განსაკუთრებით მისი გამოყენებიდან და დამკვიდრებიდან ხანგრძლივი პერიოდის შემდეგ ნებისმიერს დიდი თავისტკივილის წინაშე დაააყენებს.  

რატომ და როგორ შეიძლება ეს მოხდეს?